Aliyekuwa Mbunge wa Bunge la Afrika Mashariki (EALA) na mwanamageuzi wa Katiba, Abubakar Zein, amefariki dunia baada ya kuugua, akiacha urithi mkubwa katika safari ya Kenya ya kupigania demokrasia, mageuzi ya Katiba na utawala unaomweka mwananchi katikati.
Zein alikuwa miongoni mwa watu muhimu waliotoa mchango katika safari ndefu ya Kenya kuelekea Katiba ya mwaka 2010. Alihudumu kama kamishna katika Tume ya Marekebisho ya Katiba ya Kenya, moja ya vyombo vilivyokusanya maoni ya wananchi na kuweka msingi wa Katiba hiyo.
Mchakato huo ulikuwa moja ya hatua muhimu zaidi katika historia ya mageuzi nchini Kenya, wakati wananchi waliposukuma kupatikana kwa Katiba iliyoweka haki, ushiriki wa umma na uwajibikaji wa viongozi katika msingi wa utawala. Hata hivyo, kwa Zein, mageuzi hayakuishia tu kwenye mahakama, sheria au taasisi za kisiasa. Mara nyingi alizungumza kuhusu nafasi ya utamaduni katika harakati za mabadiliko na ujenzi wa taifa. “Hakuna harakati bila utamaduni,” aliwahi kusema, akisisitiza kuwa utamaduni hauwezi kutenganishwa na siasa, haki wala mageuzi ya Katiba.
Zein pia alisema wale waliokuwa wakifanya kazi katika eneo la utamaduni walifanikiwa kuingiza sehemu kubwa ya utamaduni ndani ya Katiba ya 2010, hata pale ambapo haukutajwa moja kwa moja kama utamaduni. Alitaja mifumo mbadala ya utatuzi wa migogoro kama mfano wa namna mbinu za Kiafrika za kutatua migogoro zilivyopata nafasi ndani ya mfumo wa Katiba.
Kwa mtazamo wake, mapambano ya kujenga jamii bora hayakufanyika bungeni au mitaani pekee. Yangeweza pia kufanyika kupitia muziki, filamu, maigizo, elimu, chakula, mitindo na hata katika maeneo ya kawaida ya kijamii. “Tengenezeni maeneo yenu ya harakati, kuna maeneo mengi ya harakati,” alisema, akieleza kuwa watu hawapaswi kuyaona mapambano kwa sura moja au katika eneo moja pekee.
Jaji Mkuu mstaafu David Maraga alimkumbuka Zein kama “mtu ambaye hakupiga kelele, lakini alikuwa nguzo kubwa katika safari ndefu ya Kenya kuelekea ukatiba na haki ya kijamii,” akisema alipigania mageuzi yaliyoweka haki za wananchi wa kawaida katika msingi wa utawala.
Kiongozi wa Wiper, Kalonzo Musyoka, pia alimuelezea Zein kama mtu aliyechagua “msimamo kuliko siasa, na taifa kuliko maslahi binafsi,” akikumbuka mchango wake katika mageuzi ya Katiba, ushirikiano wa kikanda na siasa za upinzani nchini Kenya.
Nje ya Kenya, Zein alihudumu katika Bunge la Afrika Mashariki, ambako alisukuma ajenda ya ushirikiano wa kikanda, utawala bora na mahusiano imara zaidi ndani ya Jumuiya ya Afrika Mashariki.
