Milipuko iliyoratibiwa inayodhaniwa kufanywa na washambuliaji wa kujitoa mhanga imepiga soko lenye shughuli nyingi pamoja na maeneo mengine katika mji wa Maiduguri nchini Nigeria, na kusababisha vifo vya angalau watu 23 huku zaidi ya 100 wakijeruhiwa. Hii ni moja ya mashambulizi mabaya zaidi ya hivi karibuni katika mji mkuu wa jimbo la Borno.
Milipuko mitatu ilitokea jioni ya Jumatatu muda mfupi baada ya wakazi wa mji huo wenye Waislamu wengi kufungua futari ya mwezi wa Ramadhani. Milipuko hiyo ililenga soko kuu, lango la hospitali kubwa ya kufundishia ya Maiduguri, pamoja na eneo la ofisi ya posta.
Jeshi lililaumu mashambulizi hayo kwa wanamgambo wanaodhaniwa kuwa wa kundi la Boko Haram, na kuonya juu ya “kuongezeka kwa tishio” la mashambulizi ya kujitoa mhanga katika siku za mwisho za mwezi mtukufu wa Ramadhani.
Tukio hilo lilifuata shambulizi jingine dhidi ya kambi ya kijeshi usiku wa kuamkia Jumatatu, ambalo mamlaka zinalaumu wanajihadi wanaodhaniwa kuhusika. Wakati huo huo, Rais Bola Tinubu alikuwa akijiandaa kwa ziara ya kiserikali nchini Uingereza, ambapo masuala ya usalama yanatarajiwa kuwa ajenda kuu.
Tinubu aliagiza wakuu wa vyombo vya usalama “waelekee Maiduguri mara moja na kuchukua udhibiti wa hali hiyo.”
Mashuhuda walieleza hali ya taharuki huku watu wakikimbia mlipuko wa kwanza sokoni kuelekea njia ya kutokea inayopita karibu na ofisi ya posta, ambapo mlipuko mwingine ulitokea dakika chache baadaye.
Mmoja wa manusura, Mala Mohammed (31), alisema watu wengi walikimbilia eneo la ofisi ya posta kwa sababu liko karibu na soko. “Kwa bahati mbaya, walipokuwa wakikimbilia huko, mtu aliyekuwa na kifaa cha mlipuko aliingia katikati ya umati huku watu bado wakijaribu kuokoa maisha yao,” alieleza.
Mashambulizi haya, pamoja na lile la kambi ya kijeshi na mlipuko wa msikiti mwezi Desemba, yamevuruga kipindi cha utulivu kilichokuwepo katika mji huo, ambao kwa muda ulikuwa umerejea katika hali ya amani ikilinganishwa na maeneo ya vijijini.
Maiduguri ni mji ambako kundi la Boko Haram lilianzia, baada ya uasi wake wa mwaka 2009 uliogeuka kuwa kampeni ya umwagaji damu yenye lengo la kuanzisha dola ya Kiislamu nchini humo.
Ingawa kiwango cha vurugu kimepungua tangu kilele chake karibu mwaka 2015, wapiganaji wa Boko Haram pamoja na kundi pinzani la Islamic State West Africa Province (ISWAP) wameongeza mashambulizi yao hivi karibuni kaskazini mashariki mwa Nigeria.
Zaidi ya watu 40,000 wameuawa na takriban milioni mbili wamelazimika kuyakimbia makazi yao kutokana na mgogoro huo.
Polisi walithibitisha vifo vya watu 23 na majeruhi 108, ingawa mwanachama wa kikosi cha wanamgambo wanaopambana na wanajihadi alidai kuwa idadi ya vifo inaweza kufikia 31.
Gavana wa jimbo la Borno, Babagana Zulum, alilaani mashambulizi hayo akiyaita “ya kinyama,” na kusema ongezeko la mashambulizi linahusiana na operesheni kali za kijeshi katika msitu wa Sambisa, ngome inayojulikana ya wanajihadi.
Katika tukio jingine, shambulizi lilifanywa karibu usiku wa manane dhidi ya kambi ya jeshi katika eneo la Ajilari Cross, karibu na uwanja wa ndege wa Maiduguri. Pia, shambulizi lingine liliripotiwa katika eneo la Damboa kusini mwa mji huo.
Maiduguri, ambayo zamani ilishuhudia mashambulizi ya risasi na mabomu kila siku, imekuwa tulivu kwa kiasi katika miaka ya karibuni. Shambulizi kubwa la mwisho lilitokea mwaka 2021, wakati Boko Haram iliporusha makombora na kuua watu 10.
Hata hivyo, mwezi Desemba, mlipuko mwingine uliodhaniwa kufanywa na mshambuliaji wa kujitoa mhanga uliua angalau watu saba katika msikiti wa mji huo.
Katika maeneo ya vijijini yanayozunguka Maiduguri, vurugu zimeendelea. Mwezi uliopita, Marekani ilianza kupeleka wanajeshi 200 nchini Nigeria kutoa msaada wa kiufundi na mafunzo kwa wanajeshi wa nchi hiyo katika mapambano dhidi ya makundi ya wanajihadi.
